Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

De Top 5 van 2016

Maandag 19 december 2016

De beste boeken van 2016 volgens de Boekensalon-redactie:


 

 

 



 



De greppel - Herman Koch
Toegankelijk geschreven psychologische roman, van de schrijver van onder andere 'Het diner' (2009) en het Boekenweekgeschenk 2017, over een zelfverzekerde burgemeester van Amsterdam die aan het wankelen gebracht wordt. Hij vermoedt namelijk een buitenechtelijke relatie tussen zijn vrouw en een wethouder. De lezer leest zijn gedachten en ervaart zo de toenemende twijfel. Terwijl de burgemeester zijn vrouw in toenemende mate wantrouwt, moet hij omgaan met de sterfwens van zijn hoogbejaarde ouders en met de verantwoordelijkheden op zijn werk. De spanning zit in de opbouw van het verhaal, dat verrassende wendingen bevat. Passages over de twijfel en jaloezie van een mogelijk buitenechtelijke relatie en uitgebreide herinneringen wisselen elkaar af. Thematiek als het voltooid leven, het milieuvraagstuk en natuurwetenschappelijke ontwikkelingen komen zijdelings aan de orde. Interessant is het overkoepelende thema van aanhoudende onzekerheid over de blik van een persoon op de realiteit: in hoeverre bestaat deze, wat doe je ermee en is een mens in staat de werkelijkheid te bevatten?

Het smelt - Lize Spit
Deze debuutroman van een Vlaamse schrijfster (1988) volgt twee sporen via om en om geplaatste hoofdstukken. De ene plotlijn volgt de gebeurtenissen uit de zomer van 2002, wanneer twee jongens Pim en Laurens bij het bereiken van hun puberteit steeds verder gaan om meisjes uit hun dorp zich te laten ontbloten en daarbij hun vriendinnetje Eva (de vertelster) voor hun karretje spannen. Bij de andere plotlijn keert de inmiddels volwassen Eva met een groot blok ijs in de achterbak van haar auto vanuit Brussel terug naar haar geboortedorp. En terwijl we in het eerste verhaal ontdekken wat er voor gruwelijks met Eva is gebeurd en wat Pim en Laurens daarmee te maken hadden, begrijpen we dat Eva bij haar terugkeer een soort wraak in petto heeft – maar wat die behelst, wordt pas tijdens de laatste pagina's duidelijk. Zeer goed geschreven, met veel details over het trieste gezinsleven van Eva (drinkende ouders, zusje met stoornissen) en een aangrijpende deprimerende sfeer, maar ook wel overdadig lang, en met onthullingen van wreedheid die sommige lezers geschokt zullen achterlaten.

Dijk - H.M. van den Brink
In het door koorts bevangen brein van een oud-medewerker van de voormalige Dienst van het IJkwezen komen herinneringen boven aan zijn werk, met name aan zijn eigenaardige collega Dijk. Zij begonnen gelijktijdig in 1961 en bleven hun hele werkzame leven aan de dienst en zijn geprivatiseerde opvolger verbonden. De raadselachtige Dijk trok zich niets aan van alle veranderingen. Toen in 2007 zijn dienstverband werd ontbonden, diende de ik-verteller een afscheidstoespraak te schrijven. Dijk bleef echter weg bij zijn eigen receptie. Zestien jaar na 'Hart van glas' komt Van den Brink (1956), medewerker van het Mediafonds, met een nieuwe roman die wat doet denken aan zijn grote succes 'Over het water' (1998). Ook in 'Dijk' is sprake van een zekere nostalgie en tevens van een onbestemde dreiging. De auteur is zeer goed in het oproepen van een tijd die voorbij is (vooral het begin van de jaren zestig) en van een hoofdpersoon die niet goed raad weet met een nieuwe levensfase in een maatschappij die sterk veranderd is. De mooi opgebouwde roman intrigeert en laat voor de lezer nog wat te raden over.

Een klein leven - Hanya Yanagihara
In New York worden vier jongens, begin twintig, vrienden voor het leven. Ze ontdekken hun seksuele geaardheid, werken aan hun carrière en het leven lijkt hen toe te lachen. Ondanks de nauwe band die ze met elkaar hebben, kan en wil Jude zijn geheimen niet met zijn vrienden delen. Hij slaagt er niet in zijn verleden te verwerken en het lijkt erop dat ontsnapping aan de demonen uit zijn jeugd onmogelijk is. De lezer wordt meegenomen naar een duistere wereld van kindermisbruik. Hij realiseert zich dat het onmogelijk is de wonden die ontstaan zijn door het misbruik te helen. Deze omvangrijke roman die van begin tot eind de lezer overweldigt, is shockerend maar ontroert ook door de onvoorwaardelijke vriendschappen. Dit is de tweede roman van de auteur (1975) en stond op de shortlist van de Man Booker Prize 2015.

Judas - Astrid Holleeder 
De schrijfster (1966) is advocate en de jongste zuster van topcrimineel Willem Holleeder (1958). In dit boek vertelt zij over haar jeugd, getekend door mishandeling door haar alcoholistische vader, het steeds gewelddadiger optreden van haar broer, de relatie met haar familieleden en haar overwegingen om tegen Willem te getuigen in het zogenoemde Passageproces, waarin hij terecht staat op verdenking van een aantal moorden. Al vanaf 1983, toen haar broer een van de ontvoerders van Freddy Heineken bleek, had ze weet van diens criminele activiteiten; na voltooiing van haar rechtenstudie kwam haar carrière maar moeizaam van de grond vanwege haar achtergronden. Wel was ze enige tijd Willems vertrouwenspersoon, hoewel hij haar tevens mishandelde. In het boek ligt de nadruk op de gebeurtenissen sedert 2012 en op haar beweegredenen om samen met haar zus Sonja (die was getrouwd met Cor van Hout, waarschijnlijk vermoord in opdracht van Willem) tegen haar broer te getuigen. Van de reputatie van Willem als 'knuffelcrimineel' blijft na lezing van dit boek weinig over. Met een katern familiekiekjes. Voor een zeer breed publiek.

Archief Leestips

Vrijdag 9 december
Op de verjaardag van de Nederlandse schrijver Alex Verburg als leestip van de dag zijn literaire debuut Het huis van mijn vader, waarin het leven van de dertienjarige Floris danig ontregeld raakt als zijn bijlesleraar van bijna tweemaal zijn leeftijd verliefd op hem wordt.

Donderdag 8 december
Op 8 december is Ellen Ombre jarig. De Nederlands schrijfster van Surinaamse afkomst blaast 68 kaarsjes uit. Een mooie gelegenheid om haar debuut Maalstroom (1992) weer eens onder de aandacht te brengen. De bundel is integraal en kosteloos te lezen via DBNL.

Woensdag 7 december
Op 2 december 2016 overleed de Vlaamse schrijver Paul de Wispelaere overleden. De Wispelaere was vanaf midden jaren 50 tot op hoge leeftijd een belangrijke stem in de Vlaamse letteren en actief als essayist, criticus, leraar, hoogleraar en als romanschrijver. Wij tippen vandaag Paul-tegenpaul.

Dinsdag 6 december 
Hoera! We feliciteren vandaag Karl Ove Knausgård met zijn 48ste verjaardag. Als leestip vandaag zijn bijzondere roman Uit & thuis. Een voetbalboek dat niet alleen voor voetballiefhebbers interessant is. 

Maandag 5 december
Je hebt het vast al vooorbij zien komen: het bijzondere pleidooi van Jan Terlouw in DWDD. Wie kennis wil maken met Jan Terlouw als schrijver, tippen we graag zijn in 2011 verschenen bundel Hoed u voor mensen die iets zeker wetenwaarin Terlouw zijn lezers al de boodschap meegeeft die hij zo hartstochtelijk verkondigde in DWDD: zorg ervoor dat de aarde leefbaar blijft.

Dinsdag 29 november
Twee jaar geleden overleed, zeer onverwachts, de Vlaamse zanger en schrijver Luc de Vos (12 juli 1962 - 29 november 2014). Wij herdenken hem vandaag door zijn in 2009 verschenen roman Het Mensdom uit te roepen tot leestip van de dag.

Maandag 28 november
Afgelopen woensdag werd de NS Publieksprijs uitgereikt aan Stien en Dien, die de auteur Hendrik Groen vertegenwoordigden in het programma DWDD. Pogingen iets van het leven te maken mag zich een jaar lang Boek van het Jaar noemen. 

Vrijdag 2 december
Afgelopen dinsdag verkoos het boekenpanel van DWDD Kerstdagen van Jeanette Winterson tot Boek van de Maand. Wij tippen vandaag een andere roman van haar hand, namelijk Het gat in de tijd, haar in 2015 verschenen hertaling van Shakespeare’s The Winter’s Tale.


Dinsdag 22 november
Op dezestiende sterfdag van Roald Dahl herdenken we de meesterlijke auteur door het boek D is van Dahl  uit te roepen tot leestip van de dag. D is van Dahl is geen verhaal over het leven van Roald Dahl. Het is een ABC vol verbazingwekkende avonturen - heel erg grappig en vele waar gebeurd. Alsof je de wereldkampioen verhalen vertellen zelf ontmoet. Een heerlijk boek om in weg te duiken, met - uiteraard - tekeningen van Quentin Blake.

Maandag 21 november
Vandaag als leestip een roman, vertaald uit het Duits, die onze recensent omschrijft als een 'stilistisch meesterwerk': De dood in Rome  van Wolfgang Koeppen.

Woensdag 16 november
The nix, het debuut van de Amerikaanse Nathan Hall, is een van de mustreads van dit najaar. Vuistdik, dus heerlijk om tijdens druilerige avonden 'in te verdrinken'. The nix werd vertaald naar het Nederlands door Dennis Keesmaat. 

Dinsdag 15 november
Schrijver, politicus, Commissaris van de Koningin van Gelderland, kernfysicus, vader en echtgenoot Jan Terlouw viert vandaag zijn 85ste verjaardag. Ter gelegenheid van zijn verjaardag verschijnen er twee nieuwe boeken. Een sprookje voor alle leeftijden getiteld Het hebzuchtgas en een novelle Kop uit 't zand. Wij kiezen vandaag als leestip voor De Charmeurhet eerste deel uit de Reders & Reders-serie, die hij samen met zijn dochter Sanne schreef.

Maandag 14 november
Vorige week overleed Helga Ruebsamen op 82-jarige leeftijd. "We treuren om de dood van een van de grootste stilisten en schrijvers van de naoorlogse literatuur", aldus Mizzi van der Pluijm, directeur-uitgever van Atlas Contact. "Helga Ruebsamen wist in haar verhalen en romans als een toverfee de wereld mooier te maken. De werkelijkheid vond ze zelf vaak maar saai. Ze was een verhalenverteller pur sang, met een grote dosis ironie en zelfspot." Haar grote roman Het lied en de waarheid is deels gebaseerd op haar jeugd in het koloniale Indië. Ze ontving voor deze roman de F. Bordewijk Prijs. Voor haar hele oeuvre werd ze in 2001 bekroond met de Annie Romein-prijs en twee jaar later met de Anna Bijns Prijs. Haar laatste publieke optreden vond plaats op 6 maart 2014 bij Hier is...Adriaan van Dis.

Vrijdag 11 november
Martin Michael Driessen heeft de ECI Literatuurprijs gekregen voor zijn verhalenbundel Rivieren. Dit maakte juryvoorzitter Louise Fresco gisteravond bekend in het Theater aan het Spui in Den Haag. Aan de prijs is een bedrag van €50.000 verbonden. Ook Bert Natter, Connie Palmen, Marja Pruis, Tonnus Oosterhoff en Arnon Grunberg waren genomineerd. De jury noemde haar keuze ambitieus, gevarieerd en verrassend. 

Woensdag 9 november
Op zijn 57ste verjaardag zetten we de Deense auteur Jens Christian Grøndahl in het zonnetje door zijn laatste roman Portret van een man uit te roepen tot leestip van de dag,

Dinsdag 8 november
De Japans-Engelse auteur Kazuo Ishiguro viert vandaag zijn 62ste verjaardag. Ishiguro verwierf wereldfaam met zijn derde boek De rest van de dag (1989), waarvoor hij tevens de Man Booker Prize ontving. In 1993 werd de roman, waarin een oudere Engelse butler terugkijkt op zijn werkende leven, verfilmd met Anthony Hopkins en Emma Thompson in de hoofdrollen.

Maandag 7 november
Het houtde indringende roman van Jeroen Brouwers uit 2014, wordt verfilmd. Koud in Alaska, het productiehuis van de Vlaamse acteur Wim Opbrouck, heeft de filmrechten gekocht.

Woensdag 3 november
De Libris Geschiedenis Prijs is toegekend aan Elisabeth Leijnse voor haar boek Cécile en Elsa, strijdbare freules. De jury beschrijft het boek als ‘een uitmuntend geschreven levensgeschiedenis, cultuurgeschiedenis en maatschappijgeschiedenis ineen’. Aan de Libris Geschiedenis Prijs is een bedrag van €20.000 verbonden.

Dinsdag 2 november
Vandaag start Nederland Leest. Nederland Leest zet na tien succesvolle edities niet meer jaarlijks één boek centraal, maar een thema. In 2016 is dat: democratie. De campagne wil Nederland niet alleen aan het lezen zetten, maar ook aan het debatteren. Daarmee sluit Nederland Leest aan bij de functie van de openbare bibliotheek als centrum voor ontmoeting en debat.Wij tippen vandaag de drie boeken die centraal staan: Morten van Anna Levande, Liefde en schaduw van Isabelle Allende en Heer van de vliegen van William Golding.

De boekentips van de afgelopen jaren per maand